KEMAL TAHİR / ESİR ŞEHRİN İNSANLARI
1910’da İstanbul’da
doğmuştur.Gazihasanpaşa Rüştiyesi’ni bitirip girdiği Galatasaray
Lisesi’nin ikinci sınıfından ayrılarak öğrenimini yarıda
bırakmıştır.Avukat katipliği,ambar memurluğu,gazetecilik gibi işlerde
çalışmıştır.1938’de sosyalist düşünceleri sebebiyle 15 yıl hapis cezası
almıştır.Çankırı,Malatya,Çorum,Nevşehir cezaevlerinde yatar.1950’de
genel aftan yararlanarak hapisten çıkar.Özellikle 1955’ten itibaren
yayınladığı romanlarıyla Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının önemli
isimlerinden biri olmuştur.Ayrıca Osmanlı tarihiyle ilgili görüşleri de
onun Türk düşünce tarihinde farklı bir yer tutmasını sağlamıştır.21
Nisan 1973’te İstanbul’da ölmüştür.Başlıca eserleri:DEVLET ANA,YORGUN
SAVAŞÇI,ESİR ŞEHRİN İNSANLARI,ESİR ŞEHRİN MAHPUSU,HÜR ŞEHRİN
İNSANLARI,BOZKIRDAKİ ÇEKİRDEK,SAĞIRDERE,KÖRDUMAN,KELLECİ MEMET,YEDİ
ÇINAR YAYLASI,KÖYÜN KAMBURU,BÜYÜK MAL,RAHMET YOLLARI KESTİ,GÖL
İNSANLARI(hikayeler)…
Yazarın 1956 yılında yayınladığı bir eserdir.Türk edebiyatında Milli
Mücadeleyi konu alan önemli romanlardan biridir.Romanda,ülkesinin
meselelerine duyarsız bir aydının,duyarlı hale gelmesi anlatılır.
ESİR ŞEHRİN İNSANLARI’NIN ÖZETİ
Roman,İspanya’da yaşayan Kamil Bey ve ailesinin ülkesine dönmesiyle
başlar.Yıl,1916’dır.Osmanlı Devleti,her geçen gün güç ve toprak
kaybetmektedir.Kamil Bey de Batıda bulunduğu dönemde ekonomik
sıkıntılar yaşadığı için,İstanbul’a,bazı emlaklarını satmak için
gelmektedir.Kamil Bey,eşi Nermin Hanım ve kızı Ayşe,Batı kültürünü çok
iyi bilmelerine rağmen kendi kültürlrinr fazlaca önem vermezler.
İstanbul’a gelen Kamil Bey,Bağlarbaşı’nda babasından kalma köşkü
onartarak oraya yerleşir.Bir yandan da yine babasından kalma mülklerle
ilgili işleri takip eder.Bu esnada Galatasaray Lisesi’nden arkadaşı
Ahmet’le karşılaşır.Arkadaşı,Kamil Beyden kendilerine yardım etmesini
rica eder.Kamil Bey,Nedime Hanım’ın çıkardığı Karadayı gazetesinde
çalışmaya başlar.Anadolu’daki Milli Mücadeleye destek veren Nedime
Hanım ve arkadaşları Karadayı gazetesi vasıtasıyla Anadolu’yla
haberleşmektedir.Bu işleri yaparken Kamil Bey,yavaş yavaş,ülkesi ile
ilgili meselelerle ilgilenmeye başlar.
Düşman güçlerinin Anadolu’daki askerlere saldırı planlarını ele geçiren
Nedime Hanım ve arkadaşları bunu Anadolu’ya ulaştırmaya çalışırlar.Bu
işi,Kamil Bey üstüne alır.Ancak Kamil Bey,bu planları bir sandık içinde
gemiye verirken yakalanır.Çünkü,Nedime Hanım’a yardım ediyor gözüken
Niyazi,İstanbul hükümetinin ve işgal kuvvetlerinin ajanlığını
yapmaktadır.Kamil Bey’i de o haber vermiştir.
Kamil Bey,tutuklandıktan sonra birçok kere sorguya çekilir.Paşa oğlu
olduğu için kendisine ceza vermeyeceklerini ancak Nedime Hanım’ın
yaptıklarını anlatmasını isterler.Kamil Bey de Milli Mücadeleye destek
veren bir kadını ele vermenin büyük bir alçaklık olacağını düşünür ve
Nedime Hanım’ı ele verecek hiçbir şey anlatmaz.Bu esnada Nermin ve
ailenin diğer üyeleri Kamil Bey’in tutuklandığını duyunca büyük bir
şaşkınlık yaşarlar.Ancak Kamil Bey,sorumsuz bir aydın olmaktan,sorumlu
bir aydın olmaya doğru değişim yaşadığı için kendisine yöneltilen
eleştirileri fazlaca önemsemez.İstanbul Hükümeti tarafından kendisine
Roma büyük elçiliğinde bir iş teklif edilmesine rağmen,Nedime Hanım’
ele vermemek için kabul etmez….
